Văn minh Châu Âu nuôi cỗ máy sản xuất sữa
Việt
An-công
nhân trẻ sinh ra trên thảo nguyên này èn èn lái xe chở bồn thức ăn
hỗn hợp TMR (total mixed ration) chạy dọc Trung tâm giống và triển
khai công nghệ giống bò (trung tâm mẫu) khu 19-5, trút cỏ xanh,
ngô, khô dầu, tinh bột đã được máy trộn theo bí quyết riêng. Trung
tâm mẫu nằm bên vạt thảo nguyên nghiêng dốc vừa độ, đủ hứng những
làn sương bảng lảng kết nối tràn qua. 500 con bò được nuôi trong
cách ly nghiêm cẩn, theo tiêu chuẩn sản xuất sạch, nhàn tản nhai
thức ăn. Con bò đeo số 100 có vẻ như vừa được “nhắc nhở” từ thông
tin về sức khỏe theo dõi qua chíp điện tử kết nối máy tính, cứ đứng
lì bên máy massage tự động, hết dúi đầu lại cọ cổ vào từng sợi nhựa
ràn rạt quét qua.
Trong
trung tâm mẫu, mọi thứ đều được lập trình tự động, nước uống hết
lại đầy, thức ăn đổ máng, giàn vắt sữa, theo dõi sức khỏe đều được
vi tính hóa sất… Ngẫm thấy chạnh lòng khi nông dân nhiều nơi còn tự
thân chăm bẵm vật nuôi thô mộc, khổ ải! Đoán ý nghĩ của tôi, một
cán bộ của Công ty Cổ phần Giống bò sữa Mộc Châu nói: “Nuôi bò để
lấy sữa, ăn sữa hằng ngày là văn minh của người Âu Mỹ. Nông dân của
họ chăm bò như chăm con, mọi điều kiện tốt nhất, đều được ứng dụng
cho nuôi bò, nhằm sản xuất sữa tinh, sản lượng lớn và an toàn tuyệt
đối…”.
Cái
lý để trang bị cơ sở vật chất trị giá vài chục tỷ đồng hóa ra là vì
người sử dụng sữa, doanh nghiệp thay mặt nhà nước rút hầu bao ra
làm để kích thích khát vọng làm ăn kiểu đại công nghiệp. Các chuyên
gia nước ngoài thường vắn tắt: “An toàn vệ sinh thực phẩm phải quản
từ trang trại đến bàn ăn”, và hiện thực hóa cách nói ấy trong sản
xuất sữa chắc chắn phải là tự động hóa, cách ly, giữ vệ sinh môi
trường như những gì đang diễn ra ở Mộc Châu.
Đây
mới là đích của tăng trưởng bền vững, hiệu quả cao! Chỉ vào biển
cảnh báo từ ngoài trại “Không nhiệm vụ miễn vào!”, bác sỹ thú y Lê
Hùng nói: Sức khỏe mỗi con bò trị giá 30 triệu đồng và quy trình
sản xuất sữa sạch đưa lên hàng đầu. Cả năm, trang trại chỉ tiếp vài
người khách đến tham quan.
Đứng
trên Trung tâm mẫu, bao quát thảo nguyên, từng trang trại bò ẩn
hiện thấp thoáng. Trang trại lan đến đâu, hiện diện quản lý, hỗ
trợ, nâng đỡ của công ty theo đến đó. Mô hình trang trại thuộc hộ
này là chân lý không chỉ ở xứ ta mà có ở nhiều nước tiên tiến
khác.
Toàn
quyền độc lập tự chủ, nhưng giữa mỗi nông hộ đều nối được sợi dây
vô hình gắn kết căn cơ với doanh nghiệp thông qua cổ phần, cổ
phiếu. Nhiều người nuôi bò vì thế mà thành Sao thần nông, Sao hôm
(danh hiệu cho người chăn nuôi giỏi).
Trong
mỗi trang trại bò quy mô nông hộ, hiện số “cỗ máy” sản xuất sữa mới
đạt bình quân 18 con. Chưa nuôi với công nghệ hiện đại nhất như ở
Trung tâm mẫu, song nông dân cũng tự đầu tư, trang bị quy trình
chuẩn về đảm bảo chất lượng sau các chuyến tập huấn ở Thái Lan,
Israel, Pháp… dưới sự hỗ trợ, tổ chức của doanh nghiệp.
Cứ
theo cách tư duy thực tế của ông Chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần
Giống bò sữa Mộc Châu Trần Công Chiến, thì Trung tâm mẫu quy mô 500
bò sữa là một định hình, cơ sở khoa học cho tăng đàn, phát triển
bền vững. Với quy mô đầu tư nhiều chục tỷ đồng, tự thân nông dân
chưa làm được, doanh nghiệp hoặc nhà nước làm “bà đỡ”, rồi khi hiệu
quả hai năm rõ mười, mới tính chuyện nhân rộng. Hao hao, chuyện
kích đàn, nhân rộng quy mô cũng chẳng khác là mấy so với Công ty
vẫn duy trì điều hành bằng chính sách cụ thể: Thưởng, bảo hiểm vật
nuôi, giá sữa; duy trì cổ phần cho nông dân với mức cổ tức 30%...
Rành rành hiệu quả, chưa nông dân nào từ chối. Trong mục tiêu của
lãnh đạo Công ty Cổ phần Giống bò sữa Mộc Châu năm tới, mỗi nông hộ
tăng đàn trung bình 35 con.
Nghiêng dòng sữa trắng
Trên
đường 19-5 rời trung tâm mẫu, bất giác nhận ra hàng thông Caribe,
một loài cây nhập khẩu cũng đã kịp nhú chồi non. Lại thêm một màu
xanh quốc tế mới. Nói như người gạo cội ở Mộc Châu, nơi đây cỏ cây,
hoa lá càng xanh thì sữa càng tinh khiết.
Trên
độ cao 1.050m so với mặt nước biển, Mộc Châu nghiêng xanh nền cỏ
Mỹ, Úc. Những công nhân nông nghiệp chiêm nghiệm: Tất cả màu xanh
mát lành ấy đều nghiêng đổ vào những “cỗ máy” (bò) sản xuất sữa.
Mỗi mùa xuân nghiêng màu xanh ngút ngàn ấy báo hiệu nơi đây đang
chuyển mình sang thời kỳ mới: Bung hết tiềm năng, khát vọng làm
giàu mãi với thời gian.
Cùng
nghiêng theo thảo nguyên xanh, những người trong Nhà máy sữa Mộc
Châu góp phần cho dòng sữa giàu vi lượng, chất béo đặc trưng chảy
nhanh tới tận tay người tiêu dùng dằng dặc các tỉnh miền Trung, Tây
Nguyên… Sữa càng đi xa, càng phải update (cập nhật) các tiêu chuẩn
tiên tiến của thế giới.
Anh
Thao, anh Tuấn, lãnh đạo Nhà máy sữa trong phần việc của mình phải
điều hành để từ khâu: Xe lạnh chở sữa chao dẫn vào những máy móc,
dây chuyền tự động chế biến cho đến đóng hộp sản phẩm đều phải
chuẩn tắc, hoàn hảo.
Cứ
theo anh Tuấn, thì trên đường đi từ trang trại đến nhà máy sản xuất
chỉ 2-3 km, thế nhưng sữa phải qua cơ man, chi chít những quy
trình, công đoạn kiểm tra, test (thử) chất lượng bằng máy móc hiện
đại. Tất cả các công đoạn diễn ra nhoáng nhoáng dưới sự rọi soi
ngặt nghèo của tiêu chuẩn HACCP, ISO.
“Các
nước tiên tiến làm vậy, nơi đây cũng không thể khác. Văn minh ăn,
chế biến sữa, công nghệ tiên tiến của thế giới, của Mỹ dứt khoát
phải được nhập về để sản xuất sữa tươi ngon, phục vụ chính người
dân Việt" - anh Tuấn nói.
Khi
nói về việc quốc tế hoá chất lượng sản phẩm nông nghiệp Việt Nam,
tôi cứ nhớ cách luận giải của một lãnh đạo Công ty này: Bây giờ, ta
có cái quyền của một nước WTO, nhập công tiên tiến về mà chế biến,
thanh trùng, chưng cất tất cả những sản vật ngon nhất trên đất này
để cấp cho các thế hệ con trẻ Việt Nam. Được bồi bổ thể lực, trí
tuệ bằng những sản phẩm chính hiệu của nước nhà, họ sẽ vươn tầm,
sánh vai với thế giới.
Nhớ
hôm nghiêng mình cạn chén với ông Chiến bò (tự bạch của ông Trần
Công Chiến), lại cứ vảng vất nghĩ về thực tế của đó đây, khi nhiều
nơi đang ra sức đưa nông dân vào CNH với sản xuất đại công nghiệp,
tập trung… Mô hình nọ, mẫu thức kia, cuối cùng rồi nhiều cái đổ.
Ông Chiến khẳng định: Mô hình nông hộ chăn nuôi là đúng
đắn.
Mỹ,
Israel, Thái Lan vẫn duy trì nông hộ như thế này. Còn ở Mộc Châu,
dân yêu thích làm như vậy và phấn đấu cánh đồng cho doanh thu 600
triệu đồng/ha/năm, vì họ có sợi “dây rốn” nối với bà đỡ Công ty Cổ
phần Giống bò sữa.
Tạo
đổi thay, con đường phát triển bền vững, để mỗi cuối năm, trên thảo
nguyên này người ta lại đếm thêm vài nông dân trong danh sách tỷ
phú… Một cao nguyên xanh mãi nghiêng dòng sữa trắng, có lẽ cả hai
làm bạn líu ríu, bồi hồi nếu có dịp thấy Mộc Châu đâu đó hoặc ghé
qua đất lành Tây Bắc...
Theo
Tiền phong