Nông dân đang vắt sữa bò

Dự kiến vào dịp Hội thi Hoa hậu bò sữa tháng 10 năm nay, Công ty Cổ phần Giống Bò sữa Mộc Châu sẽ khai trương trại bò mẫu theo tiêu chuẩn châu Âu với số lượng từ 250 đến 300 con bò sữa cao sản nhập khẩu từ Ca-na-đa.

Cùng với những điều kiện thuận lợi về khí hậu, chất đất, môi trường, Mộc Châu đang quyết tâm đầu tư phát triển chăn nuôi theo phương thức hiện đại, hiệu quả.

Từ hộ nông dân...

Trại bò nhà ông Nguyễn Văn Quất ở tiểu khu 85, thị trấn Nông trường Mộc Châu gây ngạc nhiên với người đến thăm. Không như suy nghĩ của nhiều người là chăn nuôi bò rất thủ công, không bảo đảm vệ sinh môi trường, thì trại bò ở đây sạch sẽ, phong quang với vườn đào trĩu quả và giàn chanh dây xanh tốt. Trang trại là mô hình sản xuất khép kín. Ðể chủ động nguồn nước, ông Quất đào ba giếng khoan để lấy nước tưới đồng cỏ bằng hệ thống tự động, ngoài ra, còn ao rộng gần một sào, bơm sẵn nước để vệ sinh chuồng trại và tắm cho bò. Nước rửa chuồng trại được dẫn vào một ao khác để tưới cho đồng cỏ 7,2 ha. Chất thải của bò được đưa xuống hầm bi-ô-ga, từ đó có nguồn năng lượng sạch, phục vụ sinh hoạt cho gia đình gồm bảy người, vừa bảo vệ môi trường, vừa không mất tiền mua chất đốt. Chất bã từ hầm bi-ô-ga được dùng để tăng độ phì nhiêu cho đất. Với quy trình sản xuất khép kín này, đồng cỏ nhà ông Quất là cỏ sạch, đồng thời ông tiết kiệm được gần một nửa chi phí chăm sóc.

Ông Quất cho biết: Năm ngoái nhà ông đầu tư 850 triệu đồng để xây chuồng trại và đào ao tích nước. Năm nay ông đầu tư thêm 1,3 tỷ đồng xây thêm hai hầm ủ ướp thức ăn cho bò, mở rộng diện tích trại và nhân giống cỏ để đến năm 2013 có thể nuôi được 100 bò sữa. Trồng cỏ theo kiểu thâm canh, từ hai đến ba vụ/năm, trên diện tích 7,2 ha, do vậy nhà ông Quất có đủ cỏ quanh năm để nuôi 100 con bò. Khi chúng tôi đến thăm, anh con trai cả của ông Quất là Nguyễn Văn Quang đang cùng nhóm thợ đào thêm hai hầm ủ ướp ngô cây, tích trữ thức ăn cho bò vào mùa khô. Ðể tăng sản lượng và chất lượng sữa bò, ngoài các giống cỏ cho năng suất và dinh dưỡng cao như VA06, TD58, Công ty cổ phần Giống bò sữa Mộc Châu còn nhập giống cỏ Anphapha từ Mỹ và trợ giá 700 đồng/kg cho các hộ nông dân. Nhờ chuyên tâm sản xuất, nhiều người dân Mộc Châu như gia đình ông bà Hiệp Lượng (ở tiểu khu 26/7) mỗi năm tự nhân giống được 3-4 tạ hạt cỏ yến mạch có hàm lượng dinh dưỡng cao, tiết kiệm được 60 nghìn đồng/kg.

Tháng 10-2009, trong chương trình hỗ trợ kỹ thuật để Mộc Châu bắt tay sản xuất sữa tự nhiên siêu sạch, ông A-la-xtai Pơ-sơn, chuyên gia người Thụy Ðiển của Tetra Pak, nói: Với 35 năm trong ngành chăn nuôi bò sữa, tôi thấy Mộc Châu có điều kiện tự nhiên thuộc hàng lý tưởng nhất thế giới để phát triển đàn bò, tương tự Ô-xtrây-li-a hoặc Niu Di-lân. Khí hậu tại Mộc Châu rất phù hợp để nuôi bò sữa. Chất đất tại vùng thảo nguyên có độ cao hơn một nghìn mét so với mực nước biển nơi đây cũng thuộc dạng tốt nhất. Sự gắn kết và hỗ trợ giữa doanh nghiệp và người nông dân đã giúp làm chủ được nhiều công đoạn trong chu trình sản xuất sữa sạch như nguồn thức ăn đầu vào, phương thức thu mua sữa khép kín. Tuy nhiên để sản xuất sữa tự nhiên siêu sạch (sữa Organic). Mộc Châu cần tổ chức thành một hệ thống khép kín.

...Ðến doanh nghiệp

Ngày 1-4, Công ty Cổ phần Giống Bò sữa Mộc Châu đã khởi công xây dựng trại bò mẫu theo tiêu chuẩn châu Âu, với 250 bò siêu cao sản cho năng suất từ 50 lít sữa/ngày trở lên sẽ được nhập khẩu toàn bộ từ Ca-na-đa. Quy trình chăn nuôi sạch theo tiêu chuẩn châu Âu từ nguyên liệu đầu vào, chăm sóc bò đến khai thác sữa, trong đó cỏ nguyên liệu là cỏ sạch, không bón phân hóa học; quy trình chăn nuôi được tổ chức khép kín, chế độ dinh dưỡng bổ sung thêm bột dinh dưỡng và thức ăn thô xanh để nâng cao chất lượng sữa... Tổng Giám đốc Trần Công Chiến cho biết: "Công ty đã quản lý con giống theo tiêu chuẩn châu Âu, mỗi con bò được đánh số, quản lý theo "cây" gia đình từ ông bà, bố mẹ đến bê con. Quy trình này tổ chức theo hệ thống từ Cục Chăn nuôi đến Tổng công ty chăn nuôi VN và công ty. Thực hiện quản lý theo phương pháp này kiểm soát tốt chất lượng bò, sữa cũng như dịch bệnh của bò".

Ðể chuẩn bị cho công tác này, công ty đã cử bác sĩ thú y trưởng Nguyễn Chí Áp sang Mỹ học hỏi công nghệ nhân giống, lưu giữ phôi. Phó Tổng Giám đốc phụ trách sản xuất của công ty, Ông Phạm Văn Nhán, cho biết: "Ðây là bước triển khai tiếp theo để Mộc Châu sản xuất sữa tự nhiên siêu sạch (sữa Organic) trong vòng ba năm tới. Chúng tôi hy vọng trại bò mẫu sẽ là mô hình trình diễn cụ thể để các hộ dân có thể tham khảo, học tập trực tiếp để phát triển đàn bò của gia đình mình theo hướng hiện đại và đạt hiệu quả cao".