Cánh đồng chè-công ty chè Mộc Châu

Vùng cao nguyên Mộc Châu (tỉnh Sơn La) đang khai thác thế mạnh để trở thành trung tâm kinh tế của Sơn La. Nổi tiếng là đất trồng chè, chăn nuôi bò sữa, sản xuất mía đường và tiềm năng du lịch, một triển vọng lớn đang đến với vùng đất này. Phóng viên Báo ảnh Việt Nam đã trở lại Mộc Châu với một phóng sự ghi lại những biến chuyển sau hai mươi năm đổi mới.

Chăm sóc bò sữa ở trại nuôi bò của ông Lâm Thanh Trân

Thị trấn Mộc Châu, nhà cửa được xây dựng khang trang, đường đi lối lại phong quang, sạch đẹp thể hiện sự trù phú, no ấm ở vùng đất cao nguyên này. Đây là vùng đất thuận lợi cho phát triển cây chè. Trong những năm gần đây, Công ty chè Mộc Châu có bước chuyển mình đáng ghi nhận. Sản lượng chè búp tươi đạt 10 nghìn tấn. Tổng doanh thu đạt 44 tỷ đồng. Ngày nay, đồng bào dân tộc thiểu số ở vùng sâu cao nguyên Mộc Châu cũng đã biết trồng chè để làm giàu.

Kiểm tra chất lượng sữa tại Nhà máy  sữa Mộc Châu

Tô Múa, một xã vùng sâu (huyện Mộc Châu - Tỉnh Sơn La), nơi trồng giống chè Shan tuyết nổi tiếng thơm ngon. Ðã có thời, ở xã Tô Múa, chè Shan tuyết cổ thụ kết thành rừng. Nay có thêm những giống chè mới của Nhật Bản, Đài Loan, Trung Quốc và cách thức chăm sóc cũng đa dạng hơn, Công ty cử một tổ khuyến nông đóng tại xã Tô Múa. Chè trồng đến đâu, cán bộ khuyến nông theo đến đó hướng dẫn tỉ mỉ bà con kỹ thuật chăm sóc cho cây chè. Tô Múa có hơn 800 hộ dân, phần lớn là người Thái, người Dao. Ngay giữa xã Tô Múa, một nhà máy chế biến chè được dựng lên, một tương lai sáng sủa mở ra cho đồng bào. Riêng năm 2004, Tô Múa đã trồng mới hơn 90 ha chè, đưa diện tích chè toàn xã lên hơn 400 ha.

Hang Dơi - điểm du lịch hàng năm thu hút đông đảo khách du lịch đến tham quan

Không chỉ ở Tô Múa, cây chè cũng đang mang no ấm, sung túc đến các xã Chiềng Khoa, Lóng Luông, Vân Hồ, đây là những xã chủ yếu đồng bào Mông sinh sống. Hình ảnh người Mông xã Vân Hồ, sáng sáng đi xe máy, cõng kế (gùi) đi nương làm chè đã trở nên quen thuộc hơn với chúng tôi so với ngày đầu trở lại Mộc Châu. Từ thế mạnh về cây chè, Công ty Chè Mộc Châu chủ động mở rộng khâu chế biến, ban đầu Công ty chỉ có hai dây chuyền sản xuất, đến nay đã có bảy dây chuyền chế biến hiện đại, với tổng công suất 170 tấn/ngày, trong đó ba dây chuyền đặt ở các xã trong vùng nguyên liệu để chế biến chè tại chỗ.

Dây chuyền sữa thanh trùng của  Nhà máy sữa Mộc Châu

Công ty đã thực hiện phân vùng nguyên liệu ngay từ chế độ thâm canh cho đến khâu chế biến cũng phải riêng biệt nhằm mang đến hương vị riêng của chè Mộc Châu cho mỗi dòng sản phẩm. Hiện nay sản phẩm công ty sản xuất ra tới đâu tiêu thụ hết tới đó. Đặc biệt những quốc gia khó tính về chè như: Pakistan, Đài Loan, Trung Quốc, Nhật Bản nay đã là thị trường lớn của sản phẩm chè Mộc Châu.

Thế mạnh thứ hai của cao nguyên Mộc Châu là chăn nuôi bò sữa. Phát triển vùng chăn nuôi bò sữa nông hộ tập trung, quy mô vừa là một trong những mô hình mới của tỉnh Sơn La nhằm chuyển đổi cơ cấu kinh tế.

Thương hiệu chè Mộc Châu đã chiếm  được thị hiếu người tiêu dùng ở nhiều nước trên Thế giới

Ông Lâm Thanh Trân, chủ một trang trại bò sữa cho biết: “Gia đình tôi được Công ty giao khoán 30 con bò sữa thuần chủng Hà Lan từ năm 1990, khi ấy vốn không có, Công ty định giá trị bò rồi cho tôi trả dần bằng sữa. Đến nay số vốn ban đầu tôi đã trả hết, tiếp tục mở rộng trại gấp đôi, riêng giống bò thuần chủng Hà Lan đã tăng lên 50 con, còn lại là giống thuần Mỹ mới nhập. Trung bình mỗi ngày trại thu 200 kg sữa”. Và gia đình ông Lâm Thanh Chân chỉ là một trong số 500 hộ nuôi bò sữa của Công ty. Hiện đàn bò sữa của Công ty lên tới 4000 con. Cuối năm 2004, Công ty khánh thành Nhà máy sữa Mộc Châu với dây chuyền công nghệ hiện đại Tetrapak của Thụy Điển, với công suất hiện nay 20 tấn sữa/ngày. Riêng dòng sản phẩm sữa: sữa đặc, sữa tươi thanh trùng và tiệt trùng Mộc Châu đã có tới 13 mặt hàng. Ngoài ra còn có những dòng sản phẩm khác: bơ, cream, format, sữa bánh… Một hệ thống các đại lý, cửa hàng tiêu thụ sản phẩm được mở rộng trong cả nước.

Cây chè là cây chủ đạo trên cao nguyên Mộc Châu

Cao nguyên Mộc Châu đang sở hữu một tài nguyên vô giá. Đó là thiên nhiên hoang sơ mà hùng vĩ, nơi hội tụ đầy đủ các hệ sinh thái tiêu biểu của Việt Nam. Nơi đây có đủ hệ sinh thái: thảo nguyên trải rộng, suối nước nóng, rừng mưa nhiệt đới, hệ sinh thái rừng nguyên sinh, đại diện cho trên 100 loài động, thực vật quý hiếm (trong tổng số 2.320 loài đang sinh sống). Ngoài ra còn một loạt những cảnh quan: hang Dơi, thác Dải Yếm, Rừng Thông,… mà bất kỳ một nhà đầu tư nào cũng thèm muốn. Cao nguyên Mộc Châu đang phấn đấu trở thành trung tâm du lịch sinh thái lớn nhất của Tây Bắc.